Brownsberg
Zoals in voorgaande post te lezen is, moest ik dus vroeg op voor mijn allerlaatste uitstapje. Dit ging richting Brownsberg. Dit is een natuurreservaat gelegen op een berg van 400m hoog.
Naast een mooi uitzicht van op de berg over het Brokopondo stuwmeer heb je ook nog verschillende watervalletjes. Deze kan je al wandelend door het bos bezoeken.
Omdat er enkele oudere mensen en een klein kind mee was in onze groep konden we niet naar de grootste waterval, de Ireneval, gaan kijken. De weg lag er te modderig bij en is bovendien heel steil. We beslisten dan maar om naar de Leoval te gaan. Het was best wel een mooi watervalletje. Omdat we al een flinke wandeling gedaan hadden voor we deze val bereikten, beslisten we om gewoon in de val te gaan staan om wat af te koelen. Het water was ijskoud en kletterde keihard naar beneden, maar het deed enorm veel deugd!
Na een vrij lastige trip terug konden we eten! Tante Vivian had enorm lekkere moksi alesi, zoete aardappel, cassave aardappel, rijst, komkommers, kip, bakkeljauw, …gemaakt. Eigenlijk veel te veel voor ons, maar zo konden we ongestoord ons buikje rond eten!
Nadien hebben we nog wat liggen luieren in de hangmatten en zijn we nog wat rond gaan wandelen zodat we konden genieten van het uitzicht.
Het was een geslaagde trip! Volgende keer wil ik zeker die andere watervallen ook gaan bekijken!
Cocktailfeestje!
Zaterdagavond was er een cocktailfeestje in Torarica (hotel & casino).
Er waren wedstrijden om de beste cocktails te kiezen (met jury). Ook was er een culinaire ploeg die zorgde voor hapjes.
Cocktails waren aan 5 SRD ‘t stuk. Omgerekend in euro’s is dat dus ongeveer 1,3 €!
Het was een plezante avond! De rest zou nog verder gaan feesten in een discotheek, maar omdat ik op zondagochtend vroeg op moest voor mijn laatste uitstapje hier ben ik maar wijselijk in mijn bed gedoken!
Paramaribo Dierentuin
Zaterdag ben ik samen met Ron (mijn buurman) naar de dierentuin geweest. Daarvoor zijn we op zoek gegaan naar enkele typische Surinaamse vruchten. Als het me lukt, neem ik er nog enkele mee naar huis.
De dierentuin dus. Veel moest ik me er niet bij voorstellen, hadden ze me al verteld. Toch vond ik het leuk om er rond te wandelen. Het leek meer op een park met hier en daar wat dieren in een kooi.
Veel woorden ga ik er niet aan vuil maken buiten dat het er best goed onderhouden was, ze enorm lekkere kokosijsjes hadden en de foto’s die ik genomen heb best wel goed gelukt zijn.
1 mei
Op 29 april stond in de krant te lezen dat de palmentuin op 1 mei terug zou open gaan voor publiek. Toen ik hier amper enkele dagen was, hadden ze deze gesloten. Een deel van de palmbomen die in de palmentuin staan zijn rot. Op die bewuste dag was een blinde man met zijn begeleider op stap in de palmentuin. Blijkbaar is toen 1 van die palmbomen geknakt en is dat met volle kracht op die begeleider terecht gekomen. Met de dood tot gevolg.
Omdat er nog andere rotte bomen waren, beslisten ze de tuin te sluiten voor publiek en de bomen grondig te onderzoeken.
Het omhakken van de zieke bomen heeft dus meer dan 2 maand in beslag genomen.
Op 1 mei staan elk jaar verschillende kraampjes in de palmentuin waar je allerlei kleine dingetjes kan kopen. Ook is wat kinderanimatie aanwezig.
Omdat mijn 3-daagse trip voor dat verlengd weekend onverwachts toch niet door ging, besloot ik daar dus maar eens een kijkje te nemen.
De palmentuin is trouwens vlak achter het presidentieel paleis en maakte vroeger deel uit van de presidentiële tuin. Sinds enkele jaren is dit open gesteld voor publiek en is het dus een plekje om te genieten en te ontspannen.
Grappige anekdote: Toen ik net aankwam, zag ik een zwerver vlak voor me de tuin binnen wandelen. Vlak aan die ingang lag een andere zwerver te slapen. Die ene zwerver ging rustig naar de slapende zwerver en pikte zijn slippers, keek eventjes rond en liep door alsof er niets aan de hand was.
Pianoconcert with friends
Bij het vertrek van die Nederlandse docenten enkele weken terug was Remi aanwezig. Hij is een kennis van mijn huisbazen en is de enige operazanger (lyrische tenorstem) in geheel Suriname. Hij had toen voor mij alleen zitten zingen om te demonstreren dat ie echt stukken aankon van Bocelli en Pavarotti. Het is namelijk een vrij tengere jongeman.
Hij had me eveneens verteld over een optreden. Hij zou me een kaartje brengen zodat ik kon gaan.
Eduard bracht me het kaartje vorige week. Het concert zelf was voor zaterdagavond 20u. Omdat ik het niet zag zitten om alleen te gaan en Joyce dat ook wel zag zitten, zijn we voor haar ook nog om een kaartje geweest.
Zaterdagavond na het aankopen van enkele hapjes nestelden we ons in de zetels van Theater Thalia voor het pianoconcert. Theater Thalia is een vrij bekende zaal hier, maar ze is zelfs kleiner dan de concertstudio in het Kortrijks conservatorium.
Het bleek uiteindelijk te gaan om een concert van een muziekschool. Daarvan speelden de gevorderde studenten piano. Ze werden hierbij begeleid door zogenaamde professionals op violen, sax, percussie en dus ook zang.
Er was een mooie afwisseling ingebouwd tussen klassieke stukken zoals bijvoorbeeld Eine Kleine Nachtmusik van Mozart en hippere liedjes als Viva la vida van Coldplay.
Het gebeuren zelf was vrij amateuristisch waardoor het voor enige hilariteit zorgde. De microfoon van de presentatrice viel uit, ze kondigde de verkeerde mensen aan, de violist liet zijn partituren midden het lied op de grond waaien enzovoort.
Al bij al was het toch een geslaagd optreden!
Nadien zijn we nog even de straat over gestoken om het casino binnen te gaan. In Suriname zijn in totaal een 20-tal casino’s waarvan een stuk of 7 in Paramaribo.
In tegenstelling tot onze casino’s, waar je hoge prijzen betaalt voor een drankje, krijg je hier alle drank gratis. Ook in de meeste casino’s wordt om 22u gratis eten geserveerd. Spijtig genoeg was het concert pas om 22u30 gedaan dus konden we hiervan niet meegenieten.
Er trad ook een bandje op die voor een aangename sfeer zorgde.
In Casino Princess staan ongeveer een 100-tal slotsmachines, een 4-tal roulettetafels en nog een 4-tal blackjacktafels. Dat is wat anders dan het casino in Blankenberge!
I weki no? Mi weki yo!
Saramaccaanse begroeting ’s morgens. Letterlijk vertaald: “Ben je wakker?” “Ik ben wakker!”
Hoewel ik vrij moe was vrijdagochtend stond ik toch vol enthousiasme op het vliegveld ‘Zorg & Hoop’ te wachten tot we onze bagage mochten wegen om mijn tweede tocht richting Ligorio te maken. Plots zag ik Anna staan (zie vorige blog over het binnenland). Het was nog een eind vooraleer het vliegtuigje zou opstijgen, dus had ik nog tijd om wat bij te praten. Zij is momenteel in de stad omdat er nu nog paasvakantie is hier. Tijdens de vakanties kunnen de leerkrachten naar de stad gaan om wat voorraad in te slaan en dergelijke.
Ondertussen had ik ook al kennis gemaakt met ons gezelschap. Iedereen was heel enthousiast om te vertrekken.
Eenmaal in het vliegtuig hadden we een prachtig zicht (weinig wolken) en konden we goed de route via het brokopondo stuwmeer langs de Surinamerivier volgen.
Sylvester stond ons weer op te wachten om met de boot richting Ligorio te gaan.
Het was zo warm dat Jeanine en ik beslisten om onmiddellijk onze bikini aan te trekken en in het water te springen. We hadden heel veel waterpret en sommige kinderen visten voor ons Mopé (een soort vrucht) uit het water die iets verder stroomopwaarts van de boom was gevallen. Mariette had net voor onze aankomst kleine visjes gevangen. Ze leerde me hoe ik deze moest schoonmaken en duwde me de rest van het potje in de handen. De eerste vis werd wat onhandig schoongemaakt, maar het ging vanaf de tweede al een pak vlotter.
’s Avonds werd voor gans het dorp kip op de barbecue voorzien. Het was dus een groot feest. Mariette en ik stonden gans de avond lang aan Davids hoofd te zagen om onze visjes ook op de barbecue te leggen. Omdat er zoveel kip was, moest deze spijtig genoeg eerst gebakken worden, maar rond 1u ’s nachts kon ik dan toch eindelijk eens proeven. De visjes smaakten echt wel! En de kip was natuurlijk ook heel lekker!
De dag erna vertrokken we in de ochtend naar Tapawatra en de Gran Dam. Vorige keer waren we er enkel langs geweest, maar nu bleven we daar eventjes om wat in het water te ploeteren. Door de stroomversnellingen krijg je een heerlijke massage aan je rug als je erin gaat zitten. HEERLIJK!
Omdat de taxiboot niet aanwezig was, konden we niet verder naar Djoemoe. We beslisten dan maar om terug te keren. Na alweer een tocht van een uur of 2 in de boot konden we best wel terug wat afkoeling gebruiken dus doken we weer het water in bij onze aankomst.
Na het eten wilden de anderen wat zaken bespreken, maar ik had geen zin om die saaie bedoening te volgen. De meeste kinderen gingen ook weg en toen ben ik samen met Lavigne, Mariette, Chériel, Stefaan & Rosa in hun huisje naar Dora gaan kijken op dvd. Er is pas stroom tussen 7u en 11u ’s avonds dus enkel dan kunnen die kinderen dat zien. Ze moeten die ene dvd al zeker honderden keren bekeken hebben, want ze kenden hem allemaal rats vanbuiten (ook de allerkleinsten). In die tijd werd mijn haar gevlochten door Lavigne, werd er cassavebrood in mijn mond gestopt door Mariette en werd ik verzocht door Chériel om goed op te letten.
Op zondagochtend was er een kerkdienst. Gelukkig had ik deze keer een liedjesboek in handen gekregen dus kon ik vrolijk meezingen. Niet dat ik alles verstond wat ik zong, aangezien het meeste in het Saramaccaans is, maar het was wel heel plezant!
Na de kerkdienst volgde alweer een verfrissende duik in het water en wachtten we de komst van de kapitein (de grote baas van meerdere dorpen in de regio) af. Hij zou een officiële inwijding doen van het gebouw omdat het hoogste stuk van het gebouw verwezenlijkt zal worden binnenkort. Blijkbaar is dit hier een vrij belangrijk punt in de bouw van iets dus werd een vlag gehesen, het volkslied gezongen en het gebouw ingezegend met een djogo (fles van 1 liter) Parbo bier.
Nadien kregen alle bewoners wat gekoeld bier of soft te drinken.
’s Namiddags moesten enkelen van de groep naar Kajana voor enkele besprekingen. Samen met Richard en Mariette ging ik ook mee gewoon om dat dorpje nog eens te bezoeken. Gelukkig had ik wat geld meegenomen zodat ik een flesje soft en een pangi kon kopen. Een pangi is een omslagdoek die gebruikt wordt als rok.
Omdat Mariette en ik eventjes weg gelopen waren van de groep liepen we eerst doelloos wat rond in het dorpje. Uiteindelijk vonden we Richard terug en gingen we eventjes langs bij zijn zus. De rest van de bende kwam ook aan en we konden teruggaan.
Ook toen namen we een duik in ‘t water om wat afkoeling te vinden.
Richard had me verteld dat hij ’s avonds naar Godowata (een naburig dorpje) zou gaan naar een brokodee. Dit is de afsluiting van een rouwperiode. Aangezien ik al gehoord had dat zoiets best wel de moeite is om eens mee te maken, wilde ik ook mee. Blijkbaar was de rest hier niet al te erg in geïnteresseerd dus besliste ik om alleen met Richard te gaan. We moesten ongeveer een half uur stappen door het woud met enkel een zaklamp als verlichting. Enerzijds best een creepy gevoel, anderzijds ook spannend. Als je achter je keek, zag je gewoon een pikzwart gat precies.
Eenmaal aangekomen stormden al enkele kinderen op mij af. Ook waren enkele Nederlandse toeristen daar om het eventjes te aanschouwen. Ik werd bij de seketi (dans) al direct in de kring geroepen door een oma van één van de kindjes uit dat dorp.
Een brokodee is een positief gebeuren. Er wordt gedanst en gedronken. Af en toe wordt een soort bom in het bos afgeschoten. Ook een soort DJ met zijn MC waren van de partij. Ze hadden enorme boxen in een overdekt plaatsje waar reggae-ragga-dancehall muziek gedraaid werd. Best wel grappig om te zien dat ik op net dezelfde manier als die meisjes daar danste op die muziek.
Na een tijdje werden we terug opgeroepen om naar ‘buiten’ te gaan en naar enkele jongens te gaan kijken die allerlei instrumenten bespeelden.
Rond 2u vertrokken we naar huis. Het feest was nog lang niet gedaan, maar wij waren moe en onze voeten deden pijn. Ik was blij dat ik in mijn bedje lag.
Op maandag was er niet echt iets gepland dus konden we weer lekker gaan zwemmen. Ook probeerde ik nog wat slaap in te halen.
En na een leuke ochtend volgde het afscheid. Vorige keer had ik het al moeilijk om afscheid te nemen van die mensen en deze keer was het dus nog een pak lastiger. De traantjes sprongen in m’n ogen en ook Mariette begon te wenen. Uiteindelijk mochten we nog 2u lang wachten op het vliegveld van Kajana voor we terug richting de grijze stad vertrokken, ver weg van de onbezorgde prachtige natuur in het binnenland.
Pasen
Heel veel mensen hier gaan nog regelmatig naar de kerk. Omdat Nelson (mijn stagementor) zelf pastoraal leider is in een kerkje in Mariënburg (ook één van die oude plantages) had ik hem gevraagd of ik op Pasen mee kon naar die kerkdienst.
Om daar op tijd aan te komen, moest ik al om half acht klaar staan bij Nelson. Veel te vroeg voor een zondag dus! Gelukkig hadden we nog een autorit van ongeveer een uur voor de boeg dus we konden nog eventjes uitrusten.
Eenmaal aangekomen in Mariënburg reed Nelson eventjes rond in het dorp om bepaalde zaken te tonen. We zagen de eerste rum destilleerderij en de typische kleine huisjes waarin de oude werknemers van vroeger nog steeds wonen.
Daarna reden we verder naar de kerk. Ik kreeg Nelsons liederenboek dus ik kon vrolijk meezingen (ook met de Surinaamse liedjes).
Ik vond trouwens in dat boek ook de 10 geboden in het Surinaams. Als je de geboden kent, kan je ze er misschien wel wat in herkennen. Alvast wat hulp in de vertaling:
mi gadu = mijn god
masra = heer
joe = jij
sa = zal
lobi = liefhebben
anbegi = aanbidden / begi = bidden
sweri = vloeken
tata nanga mama = vader en moeder
respeki = respect
sondro = zonder
falsi = vals
…
Na de kerkdienst kregen we in het achterzaaltje eten aangeboden. We aten iets en de kinderen speelden nog wat in de kerk zelf (iets wat bij ons helemaal uit den boze zou zijn).
Nelson had me verteld dat we naar TOETIE zouden gaan achteraf. Ik wist helemaal niet waaraan ik me moest verwachten. Het bleek een Warung (eethuisje) te zijn. We mochten dus nog eens eten! Ik had eigenlijk al niet echt veel honger meer dus ik bestelde “een kleine zoute met ei”. Dat bleek een soort bouillonsoep te zijn met stukjes kip in, sojascheuten en wat reepjes zoutige dingen (‘k heb er geen benul van wat het precies is) en er lag een hardgekookt ei in z’n geheel in te drijven.
Daarnaast had Nelson nog voor elk van ons een loempia, een saté en een bakabana (soort gefrituurde vis) besteld. Alles smaakte heerlijk!
Ook dronk ik nog een dawet (sapje bestaande uit kokoswater en aardbeien denk ik). Ik had ruimschoots voldoende gegeten nu!
Rond half twee kwam ik terug thuis aan. Joyce had me uitgenodigd om daar ook hapje te gaan eten! Omdat ik eventjes genoeg eten gezien had, besliste ik om eerst een verfrissende douche te nemen. Ook had ik afgesproken met mijn ouders om nog even te skypen omdat mijn grootmoeders bij hen op bezoek waren en ze mij dan ook nog eens konden zien. Na het gesprek ging ik dus bij Joyce. Daar kreeg ik alweer eten opgediend. Mijn derde middagmaal voor die dag dus! Ik kon het echt niet laten, want alles zag er zo lekker uit! Uiteindelijk was het ongeveer 22u tegen dat iedereen van de familie weg was en besloot ik ook maar in mijn bed te kruipen.
‘Rust & Werk’
De week voor Pasen wordt hier nog hoog in ere gehouden. Zo is Goede Vrijdag ook een nationale vrije dag.
Er was dus tijd voor een tripje! Samen met die Nederlandse docenten en mijn huisbazen maakte ik een toch op de Commewijne rivier. De smalste van de brede rivieren in Suriname. Langs deze rivier waren vroeger heel wat plantages gevestigd.
Het leek een bewolkte dag te worden, maar de richting die wij uit moesten, gaf een helder blauwe hemel. Geen regen dus!
We vertrokken in Leonsberg met de boot en gingen via de oever van Nieuw-Amsterdam verder buiten de stad.
Na wat sightseeing, gingen we aan wal. Daar bezochten we Frederiksdorp. Een oude plantage die met overheidsgelden volledig in z’n authentieke staat gerenoveerd werd enkele jaren geleden. Prachtige gebouwen!
Hier en daar is er nog een restant van de oude plantages te zien zoals een typisch Nederlandse sluis of een achterwiel van een kar.
Na een verfrissend drankje van grapefruit keerden we terug. Daar aten we lekkere roti. Nadien vertrokken we richting het swamp.
We stapten in kleinere bootjes omdat het water daar minder diep is. We kregen een prachtig uitzicht te zien (zoals gewoonlijk) en bleven midden op dat swamp dobberen om samen borrelhapjes te verorberen en iets te drinken. De bar op het swamp was geopend!
We keerden terug en stapten na een korte wandeling terug over in de grotere boot. Hiermee voeren we nog richting een andere plantage ‘Rust & Werk’ genaamd. Ook daar maakten we terug een wandeling. Nadien keerden we terug richting Leonsberg om van daaruit met de auto naar huis te gaan.
En omdat foto’s meer zeggen dan duizend woorden moet je zelf maar kijken hoe mooi alles daar was.
Gospelconcert
Gedurende 10 dagen verbleven hier 3 docenten van het conservatorium (hogeschool voor kunsten) van Amsterdam. Hun studenten verbleven ergens anders. Samen hadden ze een heel strak programma om bol te werken. Eén van de georganiseerde evenementen was een gospelconcert op Witte Donderdag in de kapel van het Diaconessenhuis (een ziekenhuis in Paramaribo).
We waren uitgenodigd om een kijkje te gaan nemen en dat deden we dus ook.
Er werd speels afgewisseld tussen het Nederlands orkest (van blazers) geleid door Raymond en het Surinaams gospelkoor geleid door Marcel. In het repertoire kwam een tal van bekende liedjes aan bod en ik had regelmatig een kippenvelmoment. Op foto’s is dat natuurlijk moeilijk voor te stellen, dus maakte ik enkele filmpjes. Deze zijn spijtig genoeg te groot om te uploaden via het Surinaamse internet.
Op onze weg naar de kapel kwamen we trouwens heel veel mensen tegen die volledig in het wit gekleed waren. Blijkbaar is dat hier nog de traditie op Witte Donderdag.
Toen we terug thuis kwamen, bleek er een prachtige volle maan aan de hemel te staan.
Operatiekwartier
In de afgelopen weken werd meermaals geprobeerd om een kind van bijna 2 jaar te testen door middel van de BERA. Dit is een objectieve test die gebruik maakt van de hersenactiviteit. Wanneer een stimulus aangeboden wordt – en dit geluid ook effectief waargenomen is door de hersenen – kan aan de hand van elektrodes op het hoofd, die met de computer in verbinding staan, opgemeten worden hoe die reactie precies is. Die test vereist wel dat je zo stil mogelijk bent en zo rustig mogelijk blijft liggen. Indien dit niet het geval is, worden de testresultaten in die mate beïnvloed dat er foute drempels bepaald worden of helemaal geen mogelijkheid is tot een drempelbepaling.
Vroegdetectie van slechthorendheid is hier nog lang niet aan de orde dus het moment waarop ouders merken dat hun kind een zekere taalontwikkelingsachterstand heeft, is ook het moment waarop de kinderen pas voor het eerst getest worden om na te gaan of ze wel goed horen.
De testing van heel jonge kinderen staat hier ook nog letterlijk in zijn kinderschoenen. Het is dan ook nog wat zoeken naar een goede manier van afname.
Eerst werd enkele keren geprobeerd om het kind rustiger te krijgen door het geven van Dormicum. Dit is een soort premedicatie die normaal toegediend wordt vooraleer iemand onder narcose wordt gebracht. Dit bleek echter niet efficiënt genoeg dus werd beslist om het kind volledig onder narcose te brengen. Het is namelijk heel belangrijk in functie van een degelijke diagnose dat we zeker zijn van de graad van gehoorverlies. Op die manier kan verdere behandeling tijdig opgestart worden om de taalachterstand weg te werken.
Zowel voor mij als voor mijn stagementor (Shimona Arrias) was het de eerste keer dat we in een operatiekwartier zouden gaan om die test uit te voeren.
We moesten ons dus klaar maken en ook zo’n sexy pakje aantrekken. Omdat het een vrij unieke ervaring is, heb ik er dan ook enkele foto’s van genomen. Omwille van deontologische redenen zijn uiteraard geen foto’s van het kind tijdens de test genomen.
